Rośliny oczyszczające powietrze – najlepsze gatunki do domu

Do domu najlepiej wybrać skrzydłokwiat, sansewierię, epipremnum złociste, paprotkę, zielistkę albo palmę arekę. Gatunki te pomagają ograniczać niektóre lotne związki organiczne, lecz nie usuwają smogu ani pyłów PM2,5 i PM10. Sprawdź, które rośliny pasują do światła, wilgotności i bezpieczeństwa Twojego mieszkania.

Jak rośliny wpływają na jakość powietrza?

Liście, korzenie i mikroorganizmy żyjące w podłożu mogą zatrzymywać część zanieczyszczeń gazowych. Wśród najczęściej wymienianych substancji znajdują się formaldehyd, benzen, ksylen, toluen oraz trichloroetylen. Formaldehyd może uwalniać się z mebli, płyt meblowych i klejów, a benzen bywa obecny w otoczeniu drukarek oraz sprzętu biurowego.

Rośliny oddają też parę wodną, przez co w ograniczonym zakresie poprawiają wilgotność pomieszczenia. Ich wpływ na samopoczucie jest równie istotny – zieleń może wspierać koncentrację i wellbeing domowników, szczególnie w pomieszczeniach, w których spędzamy wiele godzin.

Rośliny doniczkowe pomagają w redukcji wybranych gazów, ale nie zastępują wentylacji ani oczyszczacza powietrza z filtrem HEPA.

Co wykazało badanie NASA?

Badanie NASA Clean Air Study, opublikowane w 1989 roku, obejmowało 18 gatunków roślin i kilka lotnych związków chemicznych. Testy prowadzono w szczelnych komorach o objętości do około 1 m³. Takie warunki różnią się od mieszkania, dlatego wyników nie należy przenosić bezpośrednio na zwykły pokój.

W późniejszych analizach zwracano uwagę na rolę systemu korzeniowego i podłoża. To ważna informacja, ale pojedyncza doniczka nie oczyści całego domu. Znaczenie ma masa zielonych liści, liczba roślin, kubatura pomieszczenia i regularna wymiana powietrza.

Jakie rośliny oczyszczające powietrze wybrać do domu?

Najlepszy wybór zależy od stanowiska i czasu, który możesz przeznaczyć na pielęgnację. W jasnym salonie sprawdzą się inne gatunki niż w zacienionej sypialni. Poniższe rośliny są często wymieniane w badaniach i poradnikach dotyczących ograniczania zanieczyszczeń gazowych.

Skrzydłokwiat i paprotka

Spathiphyllum dobrze rośnie w półcieniu i przy rozproszonym świetle. Według danych przywoływanych w NASA Clean Air Study neutralizuje benzen, formaldehyd oraz trichloroetylen. Podłoże powinno być lekko wilgotne, ale nie mokre, ponieważ zastój wody szybko prowadzi do gnicia korzeni.

Nefrolepis wyniosły poprawia wilgotność powietrza, choć wymaga częstszego podlewania niż sansewieria. Najlepiej ustawić go z dala od kaloryfera i nawiewu klimatyzacji. Suche końcówki liści zwykle wskazują na zbyt niską wilgotność lub nieregularne nawadnianie.

Sansewieria, epipremnum i zielistka

Sansevieria trifasciata toleruje suszę, klimatyzację i krótkie okresy zaniedbania. Wymaga jasnego stanowiska, lekkiego podłoża oraz ostrożnego podlewania, gdy ziemia wyraźnie przeschnie. To dobry gatunek dla osób, które często wyjeżdżają albo dopiero zaczynają uprawę roślin.

Epipremnum złociste szybko się zagęszcza i może rosnąć w wiszącej doniczce. Zielistka Sternberga jest jeszcze mniej wymagająca, a jej rozłogi pozwalają tworzyć dekoracyjne kompozycje. Obie rośliny pasują do półcienia, chociaż przy zbyt małej ilości światła ich wzrost będzie wolniejszy.

Dracena, aloes i palmy

Dracena wonna oraz dracena odwrócona potrzebują jasnego, lecz niepalącego słońca. Mogą osiągać od 1 do 2 m wysokości, dlatego dobrze wyglądają w większym salonie. Aloes wybierz do ciepłego, słonecznego miejsca – podlewaj go dopiero po przeschnięciu podłoża.

Palma areka i chamedora wytworna podnoszą wilgotność powietrza, lecz nie lubią przesuszonego podłoża przez długi czas. Areka wymaga ciepła oraz dobrego światła, natomiast chamedora znosi półcień. W małym mieszkaniu trzeba uwzględnić ich docelowy rozmiar.

Jak dopasować gatunki do pomieszczenia?

Wybór rozpocznij od oceny światła, temperatury i wilgotności. Roślina stojąca w złym miejscu będzie słabła, a wtedy jej liście nie stworzą dużej powierzchni biologicznej. Suche powietrze, przeciąg i bezpośredni nawiew często szkodzą bardziej niż nieregularne podlewanie.

W zacienionej sypialni lub korytarzu sprawdzą się sansewieria, epipremnum, skrzydłokwiat i bluszcz. Do jasnego salonu możesz wybrać dracenę, aloes, gerberę Jamesona, chryzantemę wielkokwiatową albo palmę arekę. Paprotka i chamedora preferują światło rozproszone oraz wyższą wilgotność.

Jeśli w domu mieszkają psy lub koty, sprawdź toksyczność gatunku przed zakupem. Za bezpieczniejsze dla zwierząt uznaje się między innymi zielistkę Sternberga, paprotkę, chamedorę wytworną, dypsis lutescens, gerberę Jamesona, trzykrotkę i liriope szafirkowatą. Skrzydłokwiat, bluszcz, sansewieria, dracena i epipremnum mogą powodować podrażnienia lub objawy zatrucia.

Jak pielęgnować rośliny filtrujące powietrze?

Czyste liście mają większą powierzchnię aktywną niż te pokryte kurzem. Raz na kilka tygodni przetrzyj je miękką, wilgotną ściereczką, a drobne rośliny możesz delikatnie opłukać letnią wodą. Nie stosuj nabłyszczaczy, bo mogą zatykać aparaty szparkowe.

Podlewanie dopasuj do gatunku, pory roku i temperatury. Sansewieria znosi przesuszenie, paprotka potrzebuje stałej wilgotności, a epipremnum podlewa się zwykle po lekkim przeschnięciu wierzchniej warstwy ziemi. Doniczka musi mieć odpływ, ponieważ nadmiar wody ogranicza dostęp tlenu do korzeni.

W większym pokoju ustaw kilka roślin w różnych strefach zamiast jednej doniczki w rogu. Taki układ zwiększa łączną powierzchnię liści i poprawia odbiór wnętrza, ale nie usuwa pyłów zawieszonych. Przy smogu nadal potrzebujesz sprawnej wentylacji oraz oczyszczacza wyposażonego w filtr cząstek stałych.

Rośliny ograniczają przede wszystkim wybrane lotne związki organiczne. Nie filtrują skutecznie pyłów PM2,5 i PM10.

Gdzie ustawić rośliny w mieszkaniu?

Salon zwykle oferuje najwięcej miejsca dla większych gatunków, takich jak dracena, figowiec Benjamina czy areka. W sypialni lepiej ustawić kilka mniejszych donic, zachowując swobodny dostęp do okna i grzejnika. Łazienka nadaje się dla roślin lubiących wilgoć, o ile dociera do niej choć trochę światła dziennego.

W kuchni rośliny powinny stać z dala od kuchenki, tłuszczu i gwałtownych zmian temperatury. Pnącza, takie jak epipremnum, hoja różowa lub bluszcz, można prowadzić na półkach, lecz ich liście nie mogą zasłaniać kratek wentylacyjnych. Dobre rozmieszczenie ułatwia pielęgnację i ogranicza ryzyko przewrócenia doniczki.